Гульні
Тут можна згуляць у гульні, у якія гулялі ў беларускіх вёсках. Такіх, якіх больш нідзе няма, сярод іх амаль не знойдзецца. Этнографы кажуць пра гэта проста. Але ў кожнай ёсць сваё: словы, песня, рэч у руках, дзень у годзе, калі ў яе гулялі. Дзеля гэтага ўсё і задумана.
Зладжаныя гэтыя гульні прыкладна так жа, як у рускіх, украінцаў і палякаў. Розняцца не правілы, а мова, напеў, начынне і нагода. Гэта куды цікавей, чым спрачацца пра ўнікальнасць. І, у адрозненне ад спрэчак, гэта праўда.
"Ката пячы"
З булак лепяць ката і вешаюць пад столь. Цябе падымаюць на вілах, ты скачаш і адкусваеш, а навокал стараюцца сапхнуць. Хто дабраўся да хваста — той і перамог.
"Лянок"
Песня пра лён ад поля да кашулі: бяруць, малоцяць, сцелюць, мнуць, ткуць, беляць, крояць, шыюць. Восем куплетаў, восем рухаў. А з палатна ў канцы складаецца сапраўдны ўзор.
"Панначка"
Дзяўчаты становяцца ў кола, у кожнай свечка. Сваю — берагчы. Суседчыну — задзьмуць. Тых, хто прайграў, няма: апошні агеньчык абыходзіць кола і запальвае ўсіх нанова.
"Грахі"
Мяч коцяць уздоўж ямак. Схібіў — грэх табе. Пацэліў — грэх суперніку. І чым больш на табе грахоў, тым радзей табе даюць кідаць: вінаватаму караць не належыць.
"Жаніцьба Цярэшкі"
Каляднае вяселле панарошку — адзіная гульня, якую этнографы называюць чыста беларускай. Ты свацця: зводзіш пары адну за адной, а што рабіць далей, падказвае песня.
Тры правілы раздзела
- У кожнай гульні ёсць крыніца: хто запісаў, дзе і ў якім годзе.
- Нічога ад сябе. Словы "толькі ў Беларусі" з’яўляюцца толькі там, дзе так напісана ў запісе.
- Калі ў запісе чагосьці няма і лічбу давялося прыдумаць, старонка шчыра ў гэтым прызнаецца.