У лютым я прачытаў загаловак пра тое, што сонечная бура знішчыла 40 спадарожнікаў Starlink. Я ўявіў сабе нешта вялізнае і прыняў гісторыю як ёсць, не паглядзеўшы ні на адну лічбу. У гэтым месяцы я нарэшце паглядзеў, бо хацеў ведаць 2 рэчы. Наколькі моцнай была гэтая бура ў параўнанні з астатнім 2022 годам? І ці была яна асаблівай для Starlink, ці іншыя запускі праходзілі праз такое самае надвор’е без страт?
Катаока з сааўтарамі выклалі прэпрынт у сакавіку, цяпер ён прыняты ў часопіс. Данг з сааўтарамі апублікавалі сваю працу ў жніўні. Каманда NOAA і CIRES напісала трэцюю разам з інжынерамі SpaceX. Усе тры пра тое, наколькі шчыльным быў верхні слой атмасферы ў тыя дні. Іх мадэлі я не паўтараў, я хацеў толькі зверыць гісторыю з адкрытымі табліцамі, якія можа спампаваць кожны.
Табліцы
Kp ад GFZ Патсдам гэта адна лічба на кожныя 3 гадзіны, ад 0 да 9, якая кажа, наколькі ўзбуранае магнітнае поле Зямлі ў цэлым. На ім пабудаваная шкала бур NOAA: Kp 5 гэта бура G1, 6 гэта G2, 7 гэта G3. Kp ідзе трацінамі, таму 5+ азначае 5 і адну траціну. У тым жа файле ёсць ap, лінейная версія Kp, якую можна складаць. Яе сярэдняе за суткі называецца Ap.
Каталог спадарожнікаў CelesTrak пералічвае кожны аб’ект, за якім сочаць з датай запуску і, калі аб’ект ужо сышоў з арбіты, датай сыходу. Час стартаў я ўзяў са спісу запускаў Starlink у Вікіпедыі, бо ў каталогу толькі даты. Увесь разбор гэта каля 110 радкоў на Python 3.10 толькі са стандартнай бібліятэкай.
Перад падлікам я запісаў, чаго чакаю. Лютаўская бура акажацца слабай і такіх дзён у 2022 годзе будзе больш за 10. Group 4-7 будзе адзіным запускам з вялікай ранняй стратай. І знойдзецца хоць адзін іншы запуск, які ў першыя дні сустрэў Kp 5 або вышэй і нічога не страціў.
Наколькі моцнай яна была
Group 4-7 стартаваў 3 лютага ў 18:13 UTC з 49 спадарожнікамі. SpaceX выводзіць новыя спадарожнікі на нізкую арбіту вышынёй каля 210 км і падымае іх пазней, каб няспраўны хутка згарэў.
3 лютага Kp дайшоў да 5+ раніцай, за некалькі гадзін да старту. Ад запуску да другой паловы наступнага дня ён трымаўся паміж 2,7 і 4. Потым 4 лютага з 15 да 18 UTC зноў дайшоў да 5+, прыкладна праз 21 гадзіну пасля аддзялення спадарожнікаў. Dst рэальнага часу з Кіёта, другі звыклы індэкс бур, 3 лютага апусціўся да −66 нТл, а 4 лютага да −61. Пры моцнай буры ён апускаецца ніжэй за −100.
З 1 студзеня па 21 снежня гэтага года было 35 дзён з Kp 5 або вышэй, прыкладна 3 на месяц. 20 з іх дайшлі да 5+, як 3 і 4 лютага. Да G2 дайшлі толькі 5 дзён, да G3 ніводны. Некаторыя службы лічаць G1 ужо ад 5 з мінусам. Па такім правіле ў годзе 52 дні буры, з іх 9 дзён G2 і 2 дні G3. Так ці інакш, люты далёка не ў пачатку спіса. Па сутачным Ap 4 лютага дзеліць 5-е месца сярод самых узбураных дзён года, а 3 лютага дзеліць 11-е. Для гэтай фазы сонечнага цыкла гэта звычайная колькасць: у 2012 годзе, таксама на ўздыме цыкла, такіх дзён было таксама 35.
Дзе я памыліўся
Потым я палічыў раннія страты. Для кожнага запуску Starlink з 2019 года я ўзяў спадарожнікі, якія сышлі з арбіты ў першыя 30 дзён. Мая першая табліца паказала 6 ранніх страт у Group 4-7. У спакойнага запуску 19 сакавіка таксама было 6.
Да іншага слупка я дайшоў не адразу. Для кожнага запуску Starlink 2022 года ў каталогу ад 46 да 54 аб’ектаў, акрамя 2. Запуск 11 верасня ляцеў адной ракетай з BlueWalker 3, у яго 34. У Group 4-7 іх 17. З іх 11 гэта спадарожнікі, якія ацалелі. Астатнія 6 гэта аб’екты, названыя адной літарай, накшталт STARLINK A. Яны сышлі з арбіты з 6 па 12 лютага. Яшчэ 32 спадарожнікі сышлі з арбіты раней, чым атрымалі публічныя нумары ў каталогу.
49 мінус 11 гэта 38, той жа лік, што ў артыкулах. Значыць, каталог страту пацвярджае, але толькі як дзірку. Калі лічыць сыходы з арбіты радок за радком, як я спачатку і зрабіў, відаць 6. Запуск 19 сакавіка пайшоў у спакойнае надвор’е і ўсе яго спадарожнікі ў каталогу ёсць. Яго 6 сыходаў прыпалі на дні з 13-га па 30-ы пасля старту, праз некалькі дзён пасля бур узроўню G2, што былі 10 і 14 красавіка. Гэтак жа добра гэта растлумачылі б спадарожнікі, якія не прайшлі праверку і былі наўмысна зведзеныя з арбіты. Гэтага я не правяраў.
Ці было надвор’е асаблівым для Starlink
Для кожнага з 33 запускаў Starlink у 2022 годзе я падсумаваў ap па трохгадзінных інтэрвалах ад старту прыкладна да канца першых сутак. У Group 4-7 сума 256 пры максімальным Kp 5+.
Гэта не найгоршы выпадак. Запуск 19 студзеня, за 2 тыдні да таго, пайшоў у 02:02 UTC проста ў інтэрвал з Kp 5+. Яго сума за першыя суткі 199, усе 49 спадарожнікаў ёсць у каталогу і страт у першы месяц няма. 7 ліпеня сума была 266 пры Kp 5+. 5 верасня яна была 319 пры Kp 5. Сонечны радыёпаток на хвалі 10,7 см паказвае, наколькі Сонца грэе верхнюю атмасферу. У той дзень ён быў 130, прыкладна як 3 і 4 лютага, калі ён быў 127 і 130. Ніводзін з гэтых 3 запускаў не страціў ніводнага спадарожніка ў першы месяц.
Трэцяе чаканне таксама спраўдзілася. Менавіта гэта я не магу растлумачыць праз Kp. Па маіх лічбах у Group 4-7 быў дрэнны дзень, але ў 2 іншых запускаў дні былі горшыя і яны ацалелі. SpaceX тады пісала, што бартавы GPS паказаў лабавы супраціў да 50% большы, чым на папярэдніх запусках. Kp гэтага не паказвае. Ён будуецца па даных наземных магнітометраў і не вымярае шчыльнасць паветра на вышыні 210 км уздоўж канкрэтнай арбіты. Артыкулы ацэньваюць гэтую шчыльнасць мадэлямі верхняй атмасферы.
Можа быць, арбіта аддзялення 19 студзеня і 5 верасня была вышэйшая. Для 5 верасня, можа быць, SpaceX пасля лютага інакш абыходзілася з новымі партыямі. Мае табліцы не кажуць, што з гэтага праўда.
Чаго я не правяраў
Вышыню аддзялення на кожным запуску. Першыя арбіты ляжаць на сайце каталога Касмічных сіл ЗША, а там патрэбны ўліковы запіс. Адкрыты каталог захоўвае толькі апошнюю арбіту. Без іх параўнанне запускаў датычыцца толькі надвор’я. Наколькі кожная партыя была ўразлівая, я сказаць не магу.
Kp за апошнія тыдні года яшчэ папярэдні і некалькі позніх падлікаў могуць зрушыцца. Мяжой ранняй страты я ўзяў 30 дзён. Спадарожнік, які адмовіў на арбіце і сышоў пазней, не залічаны, а планавы сыход у першыя 30 дзён залічаны як страта.
Час стартаў з Вікіпедыі я не зверыў са SpaceX. Памылка на гадзіну зрушыла б акно не больш чым на адзін трохгадзінны інтэрвал.
Наземныя наступствы, энергасеткі і радыё, я таксама не разглядаў. Адзіная сетка, якую я мог праверыць па адкрытых табліцах, была на арбіце. Чаму 19 студзеня і 5 верасня перажылі такое самае надвор’е, я так і не ведаю.